Ourwalkabout.nl is a blog about the world trip Michiel de Wit and Judica Wondergem are making in 2010.


52° 17' N, 104° 19' E
8 March 2010, 7:53

Gastvrijheid in Irkutsk

31. Heel pittig, zurig spek uit de Ukraïne

Als het tijd was om weer te gaan, immi­teerde mijn vader vroeger vaak een boer: “Er is een tiet van kom­men en er is een tiet van goan.” Na drie geweldige dagen in Irkutsk is het nu jam­mer genoeg weer ‘tiet’ van gaan gewor­den, of in het Rus­sisch ‘sieska’. Gis­ter­avond hebben we na een dag buiten gezel­lig wat gedronken en een mini-feestje gebouwd. Na een paar glaas­jes vodka kwa­men de ton­gen los en wer­den er inter­na­tionale ‘vieze’ woor­den uit­gewis­seld. Sieska is Rus­sisch voor ‘tiet’ en wordt grap­pig genoeg door veel Russen ook gezegd als ze op de foto gaan. Een soort ‘say cheese’, maar dan anders…

Gis­teren zijn we de dag rustig begonnen. We hebben op ons gemak ont­beten en zijn, toen de tem­per­atuur buiten een beetje draaglijk was gewor­den, een eind gaan wan­de­len. Irkutsk is een mooie, lev­endige stad. Natu­urlijk is het nu met tem­per­a­turen tussen –10 overdag en –30 ‘s nachts niet zo druk op straat, maar ‘s zomers is het beslist een hele gezel­lige boel hier. Overal in de stad lagen dikke lagen sneeuw. Door­dat de tem­per­atuur ‘s win­ters schom­melt, zag je in dwars­doorsnedes van de sneeuw afwis­se­lend witte en gri­jze lagen: vorst en dooi.

Door Irkutsk stroomt een brede riv­ier, de Irkutsk riv­ier genoemd, en hij is werke­lijk prachtig. Erg breed met aan de ran­den grote ijsvlak­tes. Omdat de riv­ier flink stroomt, bevri­est hij zelf niet. Aan het water staan veel stand­beelden. Wat dieper in de stad ligt een groot stadspark waar voorheen altijd een per­ma­nente ker­mis was. Momenteel (dat wil zeggen, ‘s zomers) wordt het park geren­oveerd, maar het was nog steeds prachtig.

Overal in Irkutsk zijn mooie gebouwen gestrooid. Soms tra­di­tionele houten gebouwen met kleur­rijke luiken en beteitst houd­sni­jd­w­erk. Maar ook veel kerk­jes en statige gebouwen. Voor het eerst in Rus­land zag ik ook een ‘echte’ kerk: een kerk naar Ned­er­lands model en niet vol­gens het Rus­sisch Ortho­doxe model.

Na een kop koffie met Rus­sis­che heer­lijkhe­den in de ‘Cof­fee stu­dio’ zijn we samen met Katja (een vriendin van Jane) en haar vriend Pasja gaan schaat­sen op een bevroren stuwmeer. Het was geweldig: schaat­sen in een sprook­jeswin­ter­land­schap. Na afloop zijn we naar huis gegaan en hebben we onder het genoe­gen van vol­doende Vodka nog een hele leuke avond gehad, samen met nog een vriendin van Jane. We hebben erg gelachen en veel inter­es­sante woor­den uitgewisseld…

8 March 2010, 7:01

Russische internationale vrouwendag

Het is nu maandag 8 maart en dat is in Rus­land een nationale feestdag. De afgelopen twee dagen is er al naar­toe geleefd. In Rus­land ken­nen ze geen moed­erdag maar hebben ze inter­na­tionale vrouwendag. Inter­na­tion­aal omdat het ook in Ned­er­land vrouwendag is, maar hier wordt er echt iets mee gedaan. Docen­ten, uni­ver­siteiten, scholen en andere over­hei­dsin­stellin­gen zijn dicht, vanaf zater­dag wordt er overal al aan geref­er­eerd, want ook toen waren al veel scholen dicht en werd er al gefeest. Het is vergelijk­baar met moed­erdag, alleen wordt het hier dan beter gevierd. Vrouwen doen in principe de hele dag geen klus­jes en de man­nen kopen iets voor de vrouwen. Omdat wij de ‘Babuscka’ (oma) van Jane wilden bedanken voor het feit dat ze zo lekker kookt hebben we gis­teren voor haar een roos gekocht. Ze was hele­maal blij en geemo­tion­eerd. Van bli­jd­schap pakte ze me beet en over­welmde me met kussen. Het broertje van Jane (17 jaar) en haar vader (die samen met haar moeder elders woont) zijn al bij de andere oma langs­ge­weest. Toen ze terug kwa­men had­den ze voor Jane, Babushka en mij bloe­men, kaarten en een lief klein ted­dy­beertje meegenomen. Michiel was het er ook wel mee eens dat we dit in Ned­er­land voor ons in ieder geval in gaan voeren. Trouwens, ergens eind feb­ru­ari is er dan natu­urlijk ook inter­na­tionale mannendag.

De afgelopen dagen heb ik Egor (het broertje) nogal zit­ten pla­gen dus ik voelde me erg schuldig. Als uitwissel­ingsstu­dent heeft mijn zus me ooit Lakrisal opges­tu­urd, ontzettend lekker vind ik het, maar die Amerika­nen von­den het zo heftig dat ze ervan moesten huilen. Ik vertelde dit ver­haal aan Egor en zei dat hij natu­urlijk een ‘echte’ man is en niet zo zwak als die Amerika­nen en gaf hem een Lakrisal. Hij vond het ver­schrikke­lijk! Sinds­dien was de deal dat hij ook vor ons iets moest vin­den, hij probeerde het met kwark/ zure room. Uit­er­aard ken­nen we dat en reageer­den niet zoals gewenst. Ver­vol­gens kwam nog een drankje gemaakt van paar­den– en geit­en­melk, het was het beste te omschri­jven als karnemelk met koolzuur. Gis­ter­avond heb ik hem nog her­rin­nerd dat we van­daag vertrekken en net kwam hij met iets aan. Een soort van spek met aan de buitenkant het sterke kruiden, toen ik een hap nam vertrok mijn gezicht volledig, de stand is nu dus 1–1.

We zijn in Irkutsk niet zo druk geweest met posten omdat we ontzettend veel hebben gedaan. Hieron­der volgt nog een korte samen­vat­ting van de eerste dag. Op zater­dag zijn we aangekomen om 04.55 in de ocht­end. We had­den tussen 9:00– 10:00 met Jane afge­spro­ken in een café. Op zich was alles oke in het Hot express cafe (alles behalve de wc’s, maar goed). De zaak was 24 uur per dag open… dat klopte helaas niet hele­maal. Tussen 9:00 en 10:00 was het ges­loten omdat ze alles schoon gin­gen maken. Daar ston­den we dan… –23 graden met onze rugza­kken voor het Hot express Cafe. Gelukkig kwam Jane eraan en waren we snel bij haar apparte­ment. Voor Rus­sis­che maat­staven is het ontzettend luxe. Op zater­dag hebben we verder nog les­gegeven bij Jane op school. het is een soort extra school waar kinderen extra les kun­nen kri­j­gen voor of buiten het nor­male onder­wijs om. Ze geeft privéles en we hebben spel­let­jes gespeeld met de meis­jes. De meis­jes had­den voor vrouwendag alle­maal iets lekkers bij zich voor Jane. Daarna hebben we met een col­lega thee gedronken. Op de een of andere manier vin­den ze ons hier toch heel erg bij­zon­der, ik heb zelfs betaald gekre­gen voor de lessen. Omgerek­end 12 euro, maar voor hier is het een flink bedrag. Het engels is op zich hele­maal cor­rect, maar het Rus­sis­che acc­cent blijf je horen. Voor hen zijn wij natives, al klopt dat natu­urlijk ook niet helemaal.

Na de thee zijn we nog wat gaan rond­lopen in Irkutsk (brrr..) en voegde zich Katja bij ons, een vriendin van Jane die Duits studeert (en het zeer goed spreekt!). We zijn in een soort pit­toresk cafe wat gaan drinken, het was van bin­nen hele­maal beschilderd zodat het eerder een tuin leek. Omdat het van­daag vrouwendag is vier­den ze zater­dag dit al in de kroeg. Alle man­nen (incl. Michiel) moesten een com­pli­ment opnoe­men voor de vrouwen. Verder waren er nog rozen en andere pri­js­jes te win­nen maar de sfeer was geweldig.  ‘s Avonds heeft Jane nog Sushi voor ons gemaakt (ze heeft ook Chi­nees ges­tudeerd en een jaar in Bei­jing gewoont), het was heer­lijk! Omdat we zo vroeg zijn opges­taan zijn Michiel en ik daarna omgevallen en heer­lijk in slaap gevallen. Het was een geweldig begin van onze tijd hier in Irkutsk.

Nu is het tijd om te gaan douchen, want mor­gen zit­ten we weer de hele dag in de trein. Deze keer is de reis tweede klas, dus ik ben benieuwd!


52° 17' N, 104° 19' E
6 March 2010, 13:29

Goed aangekomen in Irkutsk (treinberichten onder)

Even een hele korte post om te laten weten dat we goed zijn aangekomen in Irkutsk en dat de meid bij wie we logeren ontzettend gezel­lig is. Ze is nu suhi aan het maken en we hebben de stad al volop verk­end, en ik heb Engels les gegeven van­daag. Een uit­ge­brei­der ver­haal volgt snel.  Skype hebben we niet op deze com­puter, dus voice­mailt­jes hoor ik later. Als het lukt sluiten we mor­gen onze lap­top aan op het inter­net zodat de posts van de trein kun­nen wor­den geu­pload. (edi: de berichten staan online, foto’s vol­gen snel). Trouwens, was hier van­mor­gen –23.…brrrr…


52° 17' N, 104° 19' E
6 March 2010, 5:00

Minus vierentwintig

Het eerste deel van onze trein­reis van Moskou naar Peking zit erop. Na een onrustige ‘nacht’ van hazenslaap­jes en veel op de klok staren wer­den we om vier uur van­nacht opgeschrikt door de Chi­nese con­duc­teur die zon­der enige waarschuwing onze coupé bin­nen liep en iets mom­pelde dat waarschi­jn­lijk ‘opschi­eten, de trein komt zo’ betek­ende. We waren wat ver­baasd, want onze deur zat op slot en we had­den van onze beleefde Azi­atis­che vrien­den toch zeker wel een klopje op de deur verwacht.

Iets voor vijf uur Irkutsk tijd kwam de trein aan op het sta­tion. Alles was nog donker en ver­laten. Met dank aan een tip van onze host hier wis­ten we ons snel door de kou een warm plaat­sje in een 24-uurs restau­rant tegen­over het sta­tion te bemachti­gen. Een ther­mome­ter annex klok annex nog iets op een gebouw aan het spoor gaf de tem­per­atuur aan: –24 graden. Erg koud. We ware in de trein bij wijze van voor­berei­d­ing al in onze warme kleren gespron­gen, maar op –24 waren we miss­chien toch nog niet hele­maal voor­bereid. Wat vooral opviel was dat onze neus van bin­nen al snel begon te bevriezen!

Het pri­jspeil hier in Irkutsk is duidelijk wat vrien­delijker dan in Moskou. Voor 26 roebel (ongeveer 75 cent) kre­gen we twee warme kop­pen thee. Nog eens 200 roebel (5 euro) hielpen ons aan twee bor­den frites en twee ‘steaks’ van pit­tig (knoflook!) gehakt. Een aan­ge­name afwis­sel­ing met de geïm­pro­viseerde maalti­j­den aan boord van de trein.

Inmid­dels zit­ten we alweer bijna 4 uur in het café. Kaarten zijn we beu, puzze­len ging verve­len en door slaap over­mand begin­nen we het hier bin­nen, de 24 graden warmte ten spijt, toch een beetje koud te kri­j­gen. Het pub­liek hier in het restau­rant is heel divers. Veel types die we in Ned­er­land waarschi­jn­lijk arg­wa­nend zouden ver­mi­j­den: brede man­nen met een schemer­baard en zware bove­n­ar­men. Maar ook wat Azi­atis­chere types. Al bijna net zo lang als wij hier zit­ten, wor­den we door een blonde, niet zo heel erg Rus­sisch uitziende jon­gen vergezeld. Aan een tafeltje naast het onze dood hij de tijd met ver­woede pogin­gen zijn vrien­den nog voor het ocht­end­glo­ren aan de lijn te kri­j­gen. Nie­mand neemt op en hij lijkt zijn lot als een (zeer verveelde) man te dragen.

Hopelijk ont­moeten we bin­nen nu en 60 minuten Jane en brengt ze ons naar een com­fort­a­bel en warm huis, bij voorkeur met een warme douche en schone toi­let. San­i­tair is een stiefkindje, hier in het koude Siberië. Zodra de ocht­end­spits in het restau­rant voor­bij was, begonnen de serveer­sters ijverig het hele etab­lise­ment te schrobben en sop­pen, maar de WC is daar­bij helaas niet aan bod gekomen. Ter illus­tratie: het ding is uit­gevo­erd zon­der bril, op kinder­hoogte en bevat diverse voetafdrukken op de rand. Staan man­nen hier op de plee? Enfin, we wachten af…


55° 2' N, 82° 56' E
5 March 2010, 4:00

Midden in de nacht

Het voelt alsof ik mid­den in de nacht ben opges­taan, omdat ik niet kon slapen. Raar, want op een bepaalde manier is het ook inder­daad zo laat. Inmid­dels zijn we met de trein Novosi­birsk gepasseerd en het is nu dus 4 uur later dan in Moskou. Het hele ritme van de trein is alleen afgestemd op Mosk­ouse tijd en dus is het nu pas 5 voor tien en tegelijk­er­tijd mid­den in de nacht.

Enfin, ik kan dus niet slapen. Buiten is het erg koud. Er staan ijs­bloe­men aan de bin­nenkant van onze dubbele beglaz­ing. Een klein ther­mome­tertje dat we aan de bin­nenkant van het raam hebben gezet is nu half aan het glas vast­gevroren. Hij geeft op het moment –14  graden aan. Geen idee hoe koud het buiten is, maar onze stop in Novosi­birsk leerde wel dat het zeker geen pic­nick­weer is…

Dit stuk van de trein­reis is ook wat min­der com­fort­a­bel. Sind een uurtje wiebelt en schokt de trein veel meer. Waarschi­jn­lijk komt het door de kou. Toch is het zo nu en dan een beetje griezelig hoe de wagon zichzelf lijkt te willen los­rukken van die dwin­gende locomotief.

Ik heb van­daag voor Judica een vis gevan­gen. Of ten­min­ste, zo voelde het. Een man op het sta­tion van Bal­abinsk verkocht gerookte vis­sen en Judica wilde er heel graag een. Com­mu­ni­catie ver­liep via Roebels. 100r voor een vis. De man wilde me eigen­lijk een andere vis verkopen, een­tje die al was schoonge­maakt en gerookt, maar ik – met mijn domme kop – vond de intakte exem­plaren die min of meer voor de show aan zijn kar­retje hin­gen mooier. Dat kwam me op een tamelijk intieme sessie met de inge­wan­den van het sparteldier te staan. Omdat we door een med­ereiziger (voorheen nog nooit gezien, overi­gens) wer­den gewaarschuwd voor dit soort ver­snaperin­gen, hebben we de vis gekookt in heet water van de samovar. We hebben alle­bei nog geen buikkram­pen, dus het was vast alle­maal niet zo erg als de man zei.

Mijn thee is inmid­dels al wat afgekoeld. De duct-tape die we om het oor van onze alu­minium mokken hebben gewikkeld helpt om ze wat hanteer­baarder te maken. Zo maar in mijn een­tje een toost uit­bren­gen op de laat­ste treindag, mor­gen. Mor­ge­navond, heel laat (over ongeveer 26 uur) arriv­eren we in Irkutsk en stap­pen we uit voor twee nachten. Benieuwd hoe dat zal zijn.

Verder heb ik Canasta geleerd te spe­len. De eerste pot­jes ver­liepen wat stroef en het koste me dan ook nogal wat zelf­be­heers­ing om de kaarten niet in de rondte te smi­jten. Na wat oefen­ing gaat het al beter. Heel ontspan­nend alle­maal. De kadans, niets anders hoeven dan zit­ten en zo nu en dan een praatje maken. Toch denk ik dat een week op de trein miss­chien wat teveel van het goede zou zijn. Een paar van onze med­ereizigers doen dat. Miss­chien spreken we ze later nog eens om te zien hoe het was. Nu keer ik voor­lopig nog even terug naar het mid­den van de nacht en laat ik me door mijn kop hete kamil­lethee in slaap sussen…


55° 2' N, 82° 56' E
4 March 2010, 4:44

Treinbenen, vis en stomende afvoer

17. Buiten was het zo koud, dat er stoom uit de gootsteen kwam

De titel is miss­chien wat cryp­tisch, maar het zijn alle­maal din­gen die je meemaakt in de trein. Ik vroeg me af of er ook zoi­ets bestaat als ‘trein­be­nen’. Als je een bepalde tijd op zee hebt doorge­bracht kun je toch ook zee­mans­be­nen kri­j­gen? Als dat ook geldt voor de trein hebben wij onze trein­be­nen lang en breed gekre­gen. Op zich is het niet zo ingewikkeld of nodig, je kunt je goed vaqsthouden, het enige moment dat trein­be­nen ecth nodig zijn is bij een toi­let­be­zoek… Je schudt anders zo heen en weer :)

Ander­half uur gele­den zijn we gestopt in Bal­abinsk en waren er weer verkop­ers. We zaten mid­den in een aflev­er­ing ‘Rome’ en ik had weinig zin om naar buiten te gaan in de kou. Michiel is snel in zijn schoe­nen gespron­gen en heeft foto’s gemaakt. Bij een van de vorige stops had­den de ‘Aus­traliers’ een gerookte vis gekocht. Mij leek het ook wel wat maar uitein­delijk moesten we de trein in zon­der vis. Op dit sta­tion liepen er weer mensen rond met gerookte vis. Na wat zwaai aan­wi­jzin­gen van achter het raam heeft Michiel een vis gekocht. Hij was er zo blij mee dat hij Vic­tor de Vis wel kon zoe­nen (zie foto!). Toen we terug waren in de trein kwam er opeens vanuit het niets (nog niet eerder gezien) een enorme Rus aan die ons waarschuwde voor de vis, eten op eigen risico. Ik was in al mijn ent­hou­si­asme uit­er­aard niet te stu­iten. We lieten de beste ‘oer’mensen in onze omgev­ing (de Australiers/ Zwe­den) eraan ruiken en zij zei­den dat het geen kwaad kon. Hij was koud gerookt en nog steeds bevroren, bij tem­per­a­turen van –15 kan het ook bijna niet anders. Michiel heeft daarna als een echte ‘sur­vivor man’ de vis opengesne­den en… er zat gewoon nog kavi­aar in. Omdat we de waarschuwing niet volledig in de wind wilden slaan hebben we de stukken vis nog ‘gekookt’ met water uit de samovar. Al met al een smake­lijke maaltijd. Om hele­maal zeker te zijn dat er niets aan bac­te­rien bli­jft leven hebben we er nog wat wod­kaachter­aan gegooid. Ach, mor­gen­nacht stap­pen we weer uit.

Van­mid­dag schreef ik over de douche die niet afliep, ik denk dat de afvoer bevroren was. Net als in Ned­er­land eindin­gen de afvo­er­sys­te­men van deze trein ook gewoon op het spoor. Op dit moment is het buiten zo koud dat als je naar de wc gaat of gewoon de was­bak gebruikt en de kraan uitzet er een stoom­wolk uit de afvoer komt. Zoi­ets heb ik nog nooit gezien en het ver­baasd me dan ook. Geweldig, het lijkt wel alsof we gewoon in een andere tijd leven.


58° 49' N, 56° 35' E
4 March 2010, 4:41

On the train

10. Embleem van de trein

De tweede dag in de trein, we hebben er al een behoor­lijke rit opzit­ten maar het verveelt nog steeds niet. Eigen­lijk had ik erg­erns gedacht dat je het snel zat zou zijn en je opges­loten zou voe­len, maar niets is min­der waar. Op een of andere manier ervaar ik het al een grote luxe om met de trein te reizen. Voor­dat we vertrokken waren er veel Russen die zich afvroe­gen waarom we in vre­desnaam voor de trein kozen. Je kan toch net zo goed vliegen. Zij zouden er alles aan doen om Rus­sis­che treinen te ver­mi­j­den. Nu zit­ten we strikt gespro­ken in een Chi­nese trein, maar dat is voor het ver­haal even niet belan­grijk. In een vlieg­tuig zit je opge­propt met meestal toch een min­i­mum van hon­derd mensen, vaak zit je naast iemand die je niet kent en er soms ongrewen­ste gewoontes op na houdt. Hier in de trein heb je je eigen coupe en als je con­tact wilt kan dat…maar je voelt je niet ver­plicht en als je zin hebt in rust trek je je gewoon terug (goed dat is de luxe van een eerste klas coupé).

Zo is Michiel nu met wat mensen uit onze wagon wat eten in de restau­ratie ter­wijl ik net heb gedouched en nu geniet van de rust. Nog zo een voordeel, de douche. Het is een hand­douche en stelt miss­chien niet zo veel voor, maar het zorgt er wel voor dat ik me waneer ik wil heer­lijk op kan fris­sen. Om daar even op door te gaan, het water liep niet niet weg en ons bad­kamertje staat blank. Nu zie ik net het deurtje op slot gaan (we delen de douche met de chi­nese trein­beambte) en vol­gens mij is hij het prob­leem aan het oplossen. Er klinkt in ieder geval een hoop geplons).  Het uitzicht is een derde punt waar ik zo van geniet, ook al is het uitzicht met name wit (sneeuw) met veel berken­bosjes, het is erg rust­gevend om naar te kijken en geeft ook een beter beeld van de afs­tand. Ik zou zeggen, als het kan kies ik deze trein boven vliegen.

Hoe is het verder?  Heer­lijk rustig en ontspan­nen hebben wij ook hier al ons dagelijkse ritme weten te vin­den. Won­der boven won­der doet het stop­con­tact het op dit moment wel, zodat de lap­top weer vol opge­laden is en ik me tij­dens het typen van dit bericht niet hoef te haas­ten. Het lijkt te maken te hebben met hoeveel stroom er verder gebruikt wordt aan boord. De willekeur van welk stop­con­tact het nu wel of niet doet is ons nog niet hele­maal duidelijk, maar we zijn blij met elk beetje stroom.

Gis­teren hebben we nog wat kleine eet en dink din­gen op de kop getikt en heer­lijk gegeten in de restau­ratie.  Michiel zei net tegen onze Amerikaanse reisgenoot dat hij het eigen­lijk wel jam­mer vond dat we niet in een keer door­gaan. Waar er in Moskou druk was om van alles te bezoeken is dit een soort van oase, je hoeft niets te bezoeken maar je rijdt er wel langs en eht is zoooo ontspan­nen. Er valt dan ook niet zoveel te vertellen, de foto’s die later wor­den toegevoegd zullen meer zeggen over hoe het hier is. Bij elke stop gaan we even naar buiten (behalve de stops mid­den in de nacht).

Gis­teren wer­den we bij de eerste stop bestormd dor huisvrouwen die hun eten aan ons willen verkopen, leek mij wel wat, maar voor­dat Michiel over­tu­igd was moesten we alweer nar bin­nen. Als er een stop van 20 minuten gep­land staat betek­end dat eigen­lijk dat je ongeveer 8 minuten uit de trein mag voor­dat haastig gebaard wordt dat je er weer in moet. Ver­vol­gens staan we dan nog bijna een kwartier stil voor vertrek.

Een uurtje gele­den hebben we een stop gehad in Omsk, een relatief grote stad en … geen huisvrouwen op het per­ron. Hier wer­den de kolen aange­vuld. Alle ver­warm­ing in de trein is op kolen gestookt. Voor mij was dat wel raar om te zien, ik ben het hele­maal niet gewend dat er ook maar iets op kolen gaat. Om de zoveel stops wordt er dan met een mini trac­tor met aan­hang­wa­gen langs alle trein­deuren gere­den. Op de wagen staan twee man­nen die kolenkits vullen en aangeven. De trein­beambte leegt deze dan in een hok. Het vuur voor de ver­warm­ing is de hele tijd aan het bran­den enmoet natu­urlijk om de zoveel tijd wor­den aange­vuld. Ik moet eerlijk beken­nen dat ik nog niet vol­doende onder­scheid kan zien tussen Chinezen om te zien of wij nu 1 of 2 man­nen in onze wagon hebben. Ze dra­gen beide uni­forms en ik heb nog geen zin met ze gewis­seld, zie ze alleen langslopen af en toe. Het zijn er vol­gens mij twee, anders kri­j­gen ze hele­maal geen rust want bij elk sta­tion moeten ze bij de deur staan. Lijkt me wel raar, als je het groot­ste gedeelte van de tijd op de trein doorbrengt.

Wat eigen­lijk nog raarder is zijn te tijjd­szones, lokale tijd is om en nabij half 4, Moskou tijd is half 1 en in Ned­er­land is het nu iets over half 11. De jet­lag is moelijk te voorkomen, maar we proberen toch het ritme elke dag een beetje op te schuiven. Dat betekent… bijna vier uur… tijd voor een bakje noo­dles. De trein raast verder… en ik geniet.


57° 60' N, 56° 14' E
3 March 2010, 13:42

Kedeng kedeng

20. Michiel geniet van z'n kopje koffie in de morgen

Een volle dag in de trein. Dat is me wat! Gis­ter­avond was het alle­maal nog wat hec­tisch, omdat we natu­urlijk niet te laat wilden zijn voor de trein en geen idee had­den wat ons te wachten stond. Inmid­dels zijn we gewend ger­aakt aan het leven in de trein. Langzaam maar zeker veran­deren we van wannabe Moskovi­eten in trein­trekkers. Wel een leuk gevoel. In ons kleine, beschutte hutje laten we de kadans van de trein op ons inwerken. Het is een rustig, alo­maan­wezig ritme en ik ben er zeker van dat we het zullen mis­sen zodra we weer zon­der moeten stellen.

De nacht in de trein was heel com­fort­a­bel. Ik zelf sliep in het boven­ste bed (joepie) en Judica lag veilig bene­den. Geen slechte matrassen, hoo­guit een beetje aan de ste­vige kant en de kussens vie­len zeker niet tegen. Wel gek om mid­den in de nacht even opgeschrikt te wor­den door het plot­sel­ing halt houden van de grote rol­lende rups.

Overdag hebben we van­daag een beetje aangerom­meld. We waren om 9 uur Mosk­ouse tijd wakker en hebben rustig wat gegeten van het vaste bru­ine brood dat we in een Rus­sis­che super­markt von­den. Beetje jam erop, beetje choco­pasta: heer­lijk. Daar­bij dan een kopje thee gezet met water uit de samovar (die daad­w­erke­lijk op steenkool blijkt te wor­den gestook) en de dag begon uitstekend.

De high­lights van een dag op de trein bestaan uit gesprekken met med­ereizigers en zo nu en dan een stop op een afgele­gen, onder een dikke laag sneeuw ver­stopt sta­tion. Van­mid­dag stopten we op een sta­tion waar we, een­maal uit­gestapt voor een lucht­pauze van vijf minuten, wer­den over­vallen door een leger oude vrouwt­jes met bood­schap­pen­tassen. Ze probeer­den van alles aan de man te bren­gen, var­iërend van zelfge­maakte salades tot gerookte vis­sen en vachten (van hon­den­haar, leek het wel).

Van­mid­dag hebben we een paar pot­jes Canasta gespeeld. Dat was nog een hele toer, vooral omdat we de regels niet kenden, omdat de regels op de com­puter ston­den, omdat de accu van de com­puter leeg was en omdat het opladen van de accu op de trein (de vele stop­con­tacten ten spijt) moeil­ijker is dan gedacht. We proberen zo nu en dan, als de Chi­nese stew­ards niet oplet­ten, wat stroom op de gang te ‘lenen’.

Eten in de restau­ratiewa­gen was ook wel een avon­tuur. Met een menu in Rus­sisch was er veel keus, maar geen idee wat. Van­mid­dag aten we wat gebakken aar­dap­pelt­jes en twee spiegeleieren, vanavond wist Judica een gebakken kip­pen­bout te bemachti­gen en had ik een of andere stoof­pot, waar­van ik de naam nog altijd niet weet. Je kiest maar wat, zomaar; zo gaat dat hier.

Inmid­dels is het hier donker en berei­den we ons langzaam voor op de nacht. We proberen wat vroeger te gaan slapen, zodat de vijf uur tijd­ver­schil met Irkut­stk ons straks niet teveel op zullen breken. Inmid­dels lopen we in de trein al 2 uur voor op de Mosk­ouse tijd. Miss­chien luchten we straks, rond mid­der­nacht even over elf uur, nog even op het sta­tion van Sverdlovsk. Zo nu even wat stroom pikken en dan naar bed…

2 March 2010, 22:30

De trein rijdt

6. Van alle gemakken voorzien

De laat­ste post was net voor­dat we naar het sta­tion gin­gen. Nu is het 23.13 Moscow tijd (de trein kent alleen Moscow tijd) en we rij­den door een donker land­schap met veel sneeuw. Het was nog een gedoe, met de metro ging alles goed, er was ons alleen verteld dat er twee tre­in­sta­tions waren bij het metro sta­tion. Toen we boven kwa­men wis­ten we dan ook niet zeker waar we heen moesten en het cyril­lisch hielp niet. We vroe­gen een voor­bi­j­ganger of dit het goede sta­tion was, het antwo­ord luidde ‘da’. Goed, dat hebben we gered, en een­maal bin­nen wer­den we nog min­der wijs. De eerste vrouw achter een loket wilde niet helpen. Mijn stress­niveau was enorm geste­gen en ik rende bijna rond als kip zon­der kop. Michiel hield het hoofd koel. Bij het andere loket was de vrouw vrien­delijk genoeg om ons in Rus­sisch te vertellen dat we door moesten lopen en ze wees een richt­ing op. Uit­er­aard liepen we eerst ver­keerd en kon­den geen spoor vin­den. Terug en de andere kant op. Het rare was dat je het gebouw weer uit moest lopen en dat de sporen ongeveer 100 meter verder waren. Michiel had tegen die tijd goed door waar we heen moesten en lei­dde mij recht­streeks naar het spoor. Daar stond de trein met bij elke deur een Chi­nese  conducteur/ treinbe­di­ende. Op naar wagon 9. Daar aangekomen keek ‘onze’ treinbe­di­ende moeil­ijk naar onze tick­ets. Wij hebben 2 boek­jes gekre­gen, 1 met de trein tick­ets naar Irkutsk en Ulaan Baa­tor en een met de tick­ets van Ulaan Baa­tor naar Bei­jing. Direct vroeg hij met gebaren of we naar Ulaan Baa­tor gin­gen. Nee, was het antwo­ord Irkutsk. Er werd iemand anders bijge­haald en ik werd met de min­uut onrustiger. Na over­leg mochten we in ieder geval de trein in, ein­delijk. We wer­den naar onze coupé gewezen en kon­den de grote rugza­kken neerzetten. We waren ver­bi­js­terd, wat een luxe coupé! Als je bin­nenkomt aan de rechterkant twee banken/ bed­den die ook kun­nen wor­den opgeklapt. In het mid­den een tafelte (met ther­moskan) en tegen­over de banken in de hoek bij het raam nog een grote zit­stoel. Michiel zit nu opgekruld in die stoel foto’s te maken.

Verder is er links na de deur direct een ondiepe kast met een paar haak­jes en… de deur naar de ‘bad­kamer’.
Een klein hokje met een kraan en een hand­douche, het water loopt dan via het putje weg. Er is een grote bagageruimte in een vak boven de gang, daar zit­ten onze rugza­kken in en onder de zit­stoel en het onder­ste bed is vol­doende ruimte om onze reis­tas­jes met kled­ing en al het eten neer te leggen. Verder hebben we heer­lijk ste­vige kussens, kraakheldere witte lak­ens en zelfs bed­lam­p­jes. Overal lijkt aan gedacht, we hebben de optie voor schemer­licht en gewoon TL licht en zelfs een stop­con­tact. Er zijn gordi­jn­t­jes en zelfs een uitk­lap­baar mini trap­petje om op het boven­ste bed te komen. Beide bed­den hebben een mini rekje/netje waar je een aan­tal spullen bin­nen hand­bereik kunt houden. Het enige nadeel is dat we de ver­warm­ing niet uit kun­nen zetten en dat het hier bloed­heet is. Oh.. en de wc’s hebben geen wc papier, maar ook daar waren we op voorbereid.

Nadat we een beetje waren bijgekomen van de stress hebben we onze spullen uit­gepakt en zijn op onder­zoek uit­ge­gaan. Aan de twee uitein­den van onze wagon zit­ten de toi­let­ten en er is een samovar voor warm water. We zijn de ver­schil­lende rij­tu­igen doorgelopen en hebben gezien dat de samovars op kolen wor­den gestookt, hier en daar liggen in de tussen­stukken zakken met kolen. Het is duidelijk een Chi­nese trein, ik had al begrepen dat die wat luxer waren maar we kun­nen geen enkel teken lezen wat ergens staat genoemd. De wag­ons lijken op elkaar, afgezien van de coupe’s die ook voor vier per­so­nen zijn. Een paar wagon’s verder is de restau­ratie wagen. Hier hebben ze kaarten met Rus­sis­che menu’s en het ziet er niet al te duur uit. De menu’s zijn enorm, maar ik heb al eerder begrepen dat hoewel de menu’s veel lijken vaak de helft van het aan­bod niet beschik­baar is. We hebben lekker warm water gehaald en thee gezet (super dat we die meehebben).

De bed­den zijn nu opge­maakt, overdag doe je er een hoes over­heen zodat je gewoon op de onder­ste bank kunt zit­ten. De trein rijdt en wij hebben eigen­lijk een mini eigen huiskamertje. Hier zit­ten we dan met een lekker kopje thee te geni­eten van het feit dat we zon­der zelf iets te doen reizen, het voelt nu alsof we echt een sto­ere reis doen, Moskou was een soort van ste­den­trip en opwarmer, de trein rijdt en wij gaan mee, op naar Siberië.


55° 44' N, 37° 36' E
2 March 2010, 17:15

до свидания Москва (goodbye Moscow)

Heerlijk schaatsen met zijn tweeen

De laat­ste dag in Moskou alweer, vanavond stap­pen we op de trein en volgt een radios­tilte van 3,5 dag.  Niets om je ongerust over te maken, ik geloof zelfs dat het voor som­mi­gen goed is om van de web­sitev­er­slav­ing af te komen. Zater­dag komen er dan natu­urlijk in een keer alle posts van de dagen daarvoor.

Van­daag hebben we weinig ingewikkelds gedaan, maar het was mijn favori­ete dag. We begonnen met een bezoek aan het mau­soleum van Lenin. Het bezoek hier­aan is gratis, maar je moet je tassen afgeven en dat kost uit­er­aard wel weer geld (maar voor 1 euro klaag ik niet). Daarna door de metaalde­tec­tor waar ik werd geport: ‘What you have here’ , ‘my wal­let’ … ‘show me’ … ‘okay… what you have here?’ (ter­wijl hij met zijn bliep-bliep stok op mijn andere borst wees)… ‘noth­ing’ (kon me niet herin­neren dat er iets in die zak zat en mijn borsten kon hij toch niet bedoe­len?)… de man keek mij raar aan ‘noth­ing???’ Waarop ik toch maar voelde en met het minis­cule haar­clipje in mijn hand door mocht lopen.  De rode muur van het Krem­lin loopt direct achter het mau­soleum en daarin staan alle­maal namen in marmeren platen met daaron­der rode anjers. Ik heb me nooit eerder gere­aliseerd dat die bloe­men in Rus­land ongeveer gelijk staan aan de voor­ma­lige staatspartij.

Een stukje verder wer­den wij flink gedirigeerd om verder te lopen ter­wijl wij in de donkere trap van het Mau­soleum afdaalden. Op elke hoek een bars kijk­ende sol­daat… en daar lag hij dan… HET lichaam (al zijn daar ook ver­halen over) van Lenin. We wer­den aange­spo­ord  om door te lopen. Wat mij opviel was zijn per­fect gekamde baardje en paarse plek op het hoofd.

Toen we naar buiten liepen vroeg ik me hardop af hoe Lenin was overleden. Wij wis­ten het beide niet en dus heb ik het net opge­zocht. Eerder in zijn leven had iemand geprobeerd Lenin neer te schi­eten, hier­door zat er een kogel in zijn lijf, te dicht bij zijn ruggen­wervel om ver­wi­jderd te kun­nen wor­den. In 1922 kreeg hij zijn eerste beroerte (veroorza­akt door die kogel) en was gedeel­telijk ver­lamd aan de rechter­helft van zijn lichaam. Eind 1922 kreeg hij een tweede beroerte en stapte uit de poli­tiek en het pub­lieke leven. In 1923 kreeg hij een derde beroerte en werd bedlegerig en was niet meer in staat te praten. Dit was 6 jaar nadat hij de rev­o­lu­tie heeft geleid. Ongelofe­lijk, begin jan­u­ari 1924 is hij dan overleden. De doo­d­soorzaak was offi­cieel een vierde beroerte, maar van de 27 dok­toren die hem behan­delden, hebben er maar 8 deze doo­d­soorzaak ondertek­end.  Na zijn dood werd er veel gespeculeerd of hij syfil­lus had: er is na de dood bewijs gevon­den voor het feit dat hij syf­filis had, maar dat had het groot­ste deel van de Rus­sis­che bevolk­ing in die tijd. Er is geen bewijs gevon­den dat de ziekte al zo ver gevorderd was… in ieder geval toch een smeuïg ver­haal over het gebalsemde lijk dat wij hebben gezien.

‘s Mid­dags hebben we een iets min­der lugu­ber uit­stapje gehad. Het leek ons erg leuk om te gaan schaat­sen in Moskou en de groot­ste ijs­baan van Moskou bleek tevens de goed­koop­ste. We zijn naar het beroemde Gorki Park geweest, wat is ontstaan uit samengevoegde tuinen en nu een soort mini attrac­tiepark is gewor­den. In de win­ter zijn alle attrac­ties dicht, maar laten ze de groot­ste lanen onder water lopen en opvriezen om daarmee een ijs­baan te creëren. Super gaaf dus. Het was van­daag aan het dooien en samen met nog 1 stel­letje waren wij daarom de enige die daar rond­schaat­sten. Een geweldige ervar­ing, met zijn tweeën over het ijs omringd door ges­loten attrac­ties en hier en daar mensen die sneeuw aan het opruimen waren. En zelfs de vogels hebben hier een bon­t­jas aan… het zal wel een spe­ci­aal soort zijn maar het lijkt een kraai met een vachtje.

Verder hebben we nog ergens wat lekkers gedronken, en zijn we nog grandioos fout­gelopen, maar daar­door hebben we wel weer heer­lijk gegeten (straat­ten­tje met gepofte aar­dap­pel en ver­schil­lende beleg­soorten). Smikke­len was dat…

Ter­wijl ik dit typ zit Michiel met ons ‘moed­ertje Rus­land’ te com­mu­niceren. Deze dame hoort bij het hos­tel, spreekt geen woord Engels maar heeft een vriend­schap met Michiel. Gis­teren heeft hij via een vertaal-en-uitspreek com­puter een gesprek met haar gevo­erd, ofwel, hij heeft tegen haar gepraat via de com­puter, maar de antwo­or­den snapten we nog steeds niet. Echt grap­pig… en het is zo een lief mens. We had­dden haar eigen­lijk al eind zes­tig geschat, maar nu net vertelde ze ons dat ze pas 45 is… schock­erend om te zien. Die schoonheid verd­wi­jnt dus ook weer snel.

Gis­teren hebben we gevraagd of we in het hos­tel was kon­den doen en dat kon. Ons moed­ertje Rus­land deed de was… alles is goed teruggekomen… maar ze had het ook nog even in de droger gedaan. Daar­door zijn onze spullen nu alle­maal een maatje kleiner, niet slecht… maar wij zijn nog niet meegekrompen. Van­daar dus de sportieve dag.

Nu zit­ten we nog even in het hos­tel, onze tassen staan naast ons en over 2 uur staan we op het sta­tion te wachten op onze trein… en daar houdt het con­tact dan op en nemen we afscheid van Moskou: een geweldige stad.

Nog een paar kleine opval­lend­he­den aan de stad: schone straten, val­lende sneeuw (soms zelfs gegooid om de daken te ont­las­ten), prachtige met­ro­sta­tions, weinig Engels sprek­ende mensen… maar heel erg aardig, veel con­t­role, veel ogen­schi­jn­lijk nut­tige beroepen, meer sociale zek­er­heid, prachtige vrouwen, enorme hakken, sneeuw en mod­der, lekker eten op straat, wodka en prachtige, prachtige gebouwen. Een stad om naar terug te komen, en deze peri­ode is super. Davis­danya Moskou